You are hereÇağdaş İslam Siyaset Düşüncesi: Üç Evrilme - İhsan ELİAÇIK / İhvan-ı Muslimin
İhvan-ı Muslimin
İkinci dünya savaşı sonunda İhvan-ı Muslimin Teşkilatı artık neredeyse devlet içinde devlet durumuna gelir. Mısır ın her yanı teşkilatın okulları, camileri ve ticaret kurumlarıyla dolar. Çıkardıkları gazete ve dergiler tiraj üsteni tiraj yapar. Sadece Mısır değil başka ülkelerin gençleri de akın akın Hasan el-Benna nın çağrısına icabet ederler. Suriye, Lübnan, Ürdün, Filistin, Fas ve Tunus da şubeler açılır.
Hasan el-Benna kendisinden önceki Cemaleddin Efgani nin siyasi misyonunu devam ettirir. İngiliz emperyalizmine cihad ilan eder. İngilizlerin Suveyş kanalından çekilmelerini ister. 1948 de İsrail in kurulmasıyla birlikte Filistin e gönüllü İhvan birlikleri gönderir. Ancak Filistin macerası hüsranla sonuçlanır, çünkü hükümetle işbirliği halinde gönderilen birliklere hükümet bozuk ve işe yaramaz silahlar vermiştir.
İhvan-i Muslimin Teşkilatı çok değil yirmi yıl içinde Mısır yönetimini tehdik eder hale gelir. Hukümet İsrail Devleti nin resmen kurulduğu 1948 de Hasan el-Benna nın İhvan-ı Muslimin hareketini yasadışı ilan eder. Yüzlerce İhvan mensubu tutuklanarak, mallarına el konulur, sürek avı başlatılır. İki ay geçmeden 12 Şubat 1949 da Hasan el-Benna uğradığı süikast sonucu 43 yaşında olduğu halde şehid edilir...
İhvan, Arap milliyetçileriyle Mısır ın kurtuluşu ve Arap Birliği konusunda mutabıktır. Ancak onlar bu ki meseleyi amaç değil araç olarak kabul etmektedirler. Mısır da Kral Faruk u deviren 23 Temmuz 1952 ihtilali milliyetçi ve laik bir devlet görüşü ile gerçekleştirilir. İhvan ın devletle olan ilişkilerinde bir değişme olmaz. Başkan Cemal Abdunnasır şunları söylemektedir; İhvan Başkanı ile görüştüm. Benden bazı talebleerde bulundular. İlki, kadınların peçe takması, sonra sinema ve tiyatroların kapatılması. Bence bunlar hayatı zindan haline getirmeye yönelik şeyler. Takdir edersiniz ki, kendisine bu konularda bir söz vermedim. (18)
Hasan el-Benna nın asıl etkisi vefatından sonra olur. Tüm İslam-Arap alemine yayılan İhvan ruhu ikinci evrilme İslamcılığını derinden etkiler. Bu dönemde ortaya çıkan hareketlerin neredeyse tamamı Hasan el-Benna nın başlattığı bu hareketin izlerini taşırlar...
Hasan el- Benna nın siyaset ve devlet anlayışı görüldüğü gibi tipik bir din devleti görünümündedir. Esas olarak İbni Teymiyye nin es-Siyaset u-Şer iyye sindeki fikirlerin yeniden üretilmesine dayanmaktadır. Dinin hamisi adil sultan teorisine dayanan sunni saltanat ideolojisinin Maverdi, Gazzali ve İbni Cemaa ile birlikte en önemli mimarları arasında yer alan İbni Teymiyye nin devlet ve siyaset anlayışının ikinci evrilmede oldukça etkili olduğunu göreceğiz.
Seyyid Kutup (öl. 1967) Hasan el-Benna nın ikinci evrilmeye kattığı faaliyetçi ruhun Seyyid Kutup da devrimci ruha dönüştüğünü görüyoruz. Hasan el-Benna nın kafasında bir İslam Devleti fikri vardı, bunun için yoğun bir faaliyet içine girmiş, gece gündüz durmadan çalışırken süikast sonucu öldürülmüştü. İslam Devleti kavramı Benna nın kafasında genel olarak oluşmuş, üzerinde iyice çalışmış değildi. Ama şuna inanıyordu; Yeryüzünde Müslümanlar devletsiz kalmış, yabancıların boyunduruğuna girmiştir. Bu nedenle yapılması gereken acilen yabancı boyunduruğundan kurtulmak ve kendi devletimizi kurmak için çalışmaktır. Seyyid Kutup da ise bu düşünce daha çok devrim olayına dönüşmüştür. Hasan el-Benna da faaliyet , Seyyid Kutup da yöntem söyleminin daha baskın olması bundan dolayıdır.
- Yorum göndermek için giriş yapın veya kayıt olun



